Groot avondrood

Het nachtleven van het Binnenveld

Overdag is er veel te zien in de Binnenveldse natuur, maar dit jaar heb ik het nachtleven ook eens verkend. Daar ontdekte ik de vierbandspanner, het kroonvogeltje en de slakrups. Nog nooit gezien? Dat kan ik me voorstellen, welkom in de wereld van nachtvlinders.

Al jaren tel ik dagvlinders in het Binnenveld, een plezante bezigheid want vlinders tel je per definitie alleen bij mooi weer. Maar nog veel meer soorten vlinders kun je ’s nachts aantreffen. Sinds een paar jaar heeft de Vlinderstichting een standaard vangmethode met een staaf ledlampjes boven een trechter en emmer. Vlinders worden aangetrokken en verstoppen zich in de emmer met eierdozen. De volgende ochtend kun je de vangst bekijken.
Aan het eind van het seizoen kan ik de balans opmaken van zeven vangsten. Dit jaar heb ik met collega’s 49 soorten nachtvlinders gevangen. We zien kleine grijze motjes met lange namen zoals stompvleugelgrasuil en zuidelijke boogbladroller. De naamgevers van de nachtvlinders zijn creatief geweest, en niet al te bescheiden. Want nu leven in het Binnenveld ook een rietluipaard en witte tijger.

Veel nachtvlindersoorten zijn als rups niet zo kieskeurig, ze kunnen van meerdere plantensoorten eten. Maar we vinden ook kieskeurige soorten die afhankelijk zijn van typische planten van moeras en nat grasland, zoals moerasspirea of knoopkruid. Het knoopkruid is waardplant voor twee zeldzame nachtvlinders, de heldergele kaartmot en knoopkruidbladroller. Ze hebben welluidende namen, maar zijn klein en onopvallend.

Toch zijn veel nachtvlinders kunstwerkjes met subtiele lijnpatronen en merkwaardige vormen. Zoals het kroonvogeltje, dat zijn naam dankt aan een markant gebogen kop. En wat een verrassing als je twee grote vlinders met felroze kleuren in de emmer aantreft: groot avondrood, een fraaie pijlstaart die kattenstaart als waardplant heeft, maar ook wel fuchsia’s (foto boven). Vroeg in de ochtend zet ik ze terug in beschaduwd struikgewas. Voldaan neem ik de vangst als fotocollectie mee naar huis.

Tekst en foto’s: Henk Kloen. Eerder in De Gelderlander 3 november 2025